4008 - Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı
Amacı Bu projenin temel amacı; hafif düzeyde zihinsel yetersizliği (HDZY) olan ortaokul öğrencilerinin, doğa temalı masallar ve yaratıcı drama yöntemiyle desteklenen ekolojik etkinlikler aracılığıyla ekolojik okuryazarlık düzeylerini geliştirmektir. Proje, soyut fen ve çevre kavramlarını somutlaştırarak, bu bireylerin doğayla olan etkileşimlerini anlamlı hale getirmeyi ve çevre bilinci kazanmalarını hedeflemektedir. Bu amaç, TÜBİTAK 4008 çağrı metninde yer alan ?Özel gereksinimli bireylerin bağımsız yaşamını destekleyen, toplumsal yaşama katılımını artırmaya yönelik kapsayıcı uygulamaları yaygınlaştırmak? hedefi ile doğrudan ilişkilidir. Kapsamı ve Hedef Kitlesi Projenin hedef kitlesini, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ortaokullarda öğrenim gören, tam zamanlı kaynaştırma eğitimi alan ve Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından "Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizlik" (HDZY) tanısı konulmuş 24 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcı grubu belirlenirken ortaokul kademesinde öğrenim görme şartı aranacak olup, cinsiyet dağılımının (12 kız, 12 erkek) homojen olmasına dikkat edilecektir. Yöntemi ve Beklenen Sonucu Proje kapsamında, İl Millî Eğitim Müdürlüğü ve RAM iş birliği ile belirlenen ortaokullardan katılımcı seçimi yapılacaktır. Yöntem olarak; doğanın iyileştirici gücü (bahçe terapisi), masal anlatıcılığının kurgusal derinliği ve yaratıcı dramanın yaparak-yaşayarak öğrenme ilkeleri temel alınacaktır. Etkinlikler, doğal alanlarda gerçekleştirilecek olup; her bir ekolojik kavram önce bir masal ile giriş yapacak, ardından drama teknikleriyle bedenselleştirilerek deneyimlenecektir. Projenin birincil çıktıları arasında HDZY olan öğrencilerin temel ekolojik kavramları (tohum, biyoçeşitlilik, yaşam döngüsü vb.) kavraması ve çevresel farkındalıklarının artması yer almaktadır. Bununla birlikte, proje sayesinde öğrencilerin sosyal etkileşim becerilerinin geliştirilmesi, özgüvenlerinin ve yaşam kalitelerinin artırılması (Pouya, 2023) ile özel eğitimde doğa temelli yenilikçi bir öğretim modelinin oluşturulması yaygın etki bağlamında beklenen ikincil kazanımlardır. Proje sonuçları; gözlem formları, öğrenci çizimleri (Çakabay ve Mete, 2024) ve süreç günlükleri ile değerlendirilecektir.
