4008 - Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı
Günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline gelen teknoloji, eğitim alanında da köklü dönüşümlere yol açmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişim, öğrenme ve öğretme süreçlerinin yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmakta; teknolojinin pedagojik amaçlarla etkili kullanımı 21. yüzyıl becerilerinin temel bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Özellikle yapay zekâ ve makine öğrenmesi temelli uygulamalar, öğrenme süreçlerinin bireyselleştirilmesi, anlık geri bildirim sağlanması ve öğretim etkililiğinin artırılması açısından önemli olanaklar sunmakta; bu yönüyle bireysel farklılıkların belirgin olduğu özel eğitim alanında daha kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak alan yazın incelendiğinde, özel eğitim öğretmenlerinin makine öğrenmesi temelli dijital araçları pedagojik bağlamda kullanmalarını destekleyen, uygulama ağırlıklı ve yapılandırılmış hizmet içi eğitim programlarının sınırlı olduğu görülmektedir. Bu gereksinimden hareketle tasarlanan bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin makine öğrenmesi temelli dijital araçları bilinçli, etkili ve pedagojik açıdan uygun biçimde kullanmalarını desteklemek ve verilen eğitimin öğretmenlerin dijital materyal tasarlama becerileri ile mesleki uygulamalarına yansımalarını çok boyutlu olarak değerlendirmektir. Bu doğrultuda öğretmenlerin, Scratch for Machine Learning uygulaması aracılığıyla bireysel ihtiyaçlara uyarlanabilir, etkileşimli ve kişiselleştirilmiş dijital öğretim materyalleri geliştirmelerine yönelik kuramsal ve uygulamalı beceriler kazanmaları hedeflenmektedir. Araştırma, karma yöntem araştırma deseni çerçevesinde açıklayıcı sıralı yaklaşım benimsenerek yürütülmüştür. Süreç, önce öğretmen eğitiminin (kurs) uygulanması, ardından eğitimin etkililiğinin Kirkpatrick?in Dört Düzeyli Değerlendirme Modeli temel alınarak nicel ve nitel veri toplama araçlarıyla değerlendirilmesi şeklinde yapılandırılmıştır. Bu kapsamda öğretmenlerin algıları, öğrenme çıktıları, uygulamaya yansımaları ve mesleki kazanımları bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Araştırma, Doğu Karadeniz Bölgesi?nde faaliyet gösteren tek bilim merkezi olan Özdemir Bayraktar Bilim Merkezi bünyesinde, Trabzon ve çevre illerden seçilecek 20 özel eğitim öğretmeni ile gerçekleştirilecektir. Beş gün sürecek atölye temelli eğitim süreci sonunda elde edilen bulguların, özel eğitimde yapay zekâ temelli öğretim uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik sürdürülebilir ve örnek bir mesleki gelişim modeli sunması amaçlanmaktadır.
