Türkiye’nin afet riskleriyle şekillenen coğrafyasında, afet bilinci ve risk azaltma kültürünün okullar aracılığıyla yaygınlaştırılması kritik bir önem taşımaktadır. 1999 Marmara depremleri ve 6 Şubat 2023 depremlerinin ortaya koyduğu hazırlık eksiklikleri, afet eğitiminde okul temelli yaklaşımların güçlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Bu çerçevede proje, 2024 ve 2025 yıllarında TÜBİTAK tarafından desteklenen ‘Nehrin Çocukları Risklere Karşı’ ve ‘Nehrin Çocukları 2: Risklerden Çözüme Öğretmenlerle Birlikte’ çalışmalarında elde edilen uygulama deneyimi ve ölçme-değerlendirme bulguları temel alınarak yapılandırılmıştır. Önceki uygulamalarda farklı yaş gruplarıyla gerçekleştirilen çalışmalar, öğretmenlerin afet hazırlık ve risk azaltma süreçlerindeki belirleyici rolünü açık biçimde ortaya koymuş; bu doğrultuda üçüncü aşamada hedef kitle olarak 2025’2026 döneminde Millî Eğitim Bakanlığı tarafından görevlendirilen Afet Farkındalık Eğitimi Okul Sorumlusu Öğretmenler belirlenmiştir. Proje, afet yönetimi, risk analizi ve bilimin topluma aktarımı süreçlerini desteklemek amacıyla yapay zekâ tabanlı eğitim teknolojileri, XR laboratuvar deneyimleri, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı afet modellemeleri, saha gezileri, drama, akıl ve zekâ oyunları, mobil uygulamalar ve öğrenme analitiği gibi yenilikçi araçları bütüncül bir yapıda bir araya getirmektedir. İstanbul Teknik Üniversitesi Ulusal Coğrafi Bilgi Teknolojileri Merkezi, Düzce Üniversitesi XR Laboratuvarı, AFAD Sakarya İl Müdürlüğü ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Sismolojik Araştırma Merkezi gibi kurumlardan sağlanan uzmanlık desteği, projenin akademik ve uygulamalı yönünü güçlendirmektedir. Uygulama süreci boyunca öğretmenlerin afet hazır bulunuşluk düzeylerinin geliştirilmesi, yapay zekâ okuryazarlıklarının artırılması, risk azaltma temelli sınıf içi etkinlikler planlaması ve okul ölçeğinde afet yönetim planları hazırlama becerilerinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Proje sonunda katılımcı öğretmenlerin okullarında Afet Yönetim Köşeleri oluşturarak öğrencileriyle birlikte Afet Risk Azaltma Takımları kurmaları ve edindikleri bilgi ile materyalleri okul topluluğuna aktarmaları beklenmektedir. Bu yaklaşım, afet bilincinin öğretmen, öğrenci, veli ve okul personeli arasında yaygınlaşmasına ve sürdürülebilir bir hazırlık kültürünün oluşmasına katkı sağlayacaktır. Nehrin Çocukları 3, önceki uygulamalardan elde edilen deneyim ve ölçme-değerlendirme sonuçlarını temel alarak, afet yönetimi eğitimini yapay zekâ ve yenilikçi yöntemlerle bütünleştiren, kapsamlı ve uygulanabilir bir afet okuryazarlığı modeli sunmaktadır.
